Vera e Shën Mitrit: pse vjeshta na fal disa ditë vere në tetor

Ka një moment në tetor kur të gjithë e kanë futur xhaketën në makinë, kanë nxjerrë batanijet nga dollapi dhe kanë pranuar se vera mbaroi. Pikërisht atëherë, dielli kthehet. Pasditet shkojnë sërish në 24–26 gradë, deti duket si në shtator dhe kafenetë nxjerrin karriget jashtë. Në shumë anë të Shqipërisë kësaj periudhe i thonë “vera e Shën Mitrit”, sipas festës së 26 tetorit.

Çfarë është vera e Shën Mitrit?

Është një periudhë me mot të qëndrueshëm, të ngrohtë dhe me diell që vjen pas ftohjes së parë të vjeshtës. Zgjat zakonisht nga 3–4 ditë deri në rreth një javë, ndonjëherë edhe më shumë. Fenomeni njihet në gjithë Europën me emra të ndryshëm: anglezët e quajnë “Indian summer”, gjermanët “Altweibersommer”, ndërsa fqinjët tanë në veri flasin për “verën e Shën Mihalit”.

Pse ndodh?

Shkaku është një zonë me presion të lartë që ndalet mbi Ballkan. Ajri brenda saj zbret ngadalë, ngrohet dhe i shpërndan retë. Rezultati:

• Ditë me diell: pa re, dielli i tetorit ngroh ende mjaftueshëm, sidomos në fushat bregdetare.
• Netë të freskëta: qielli i kthjellët e lë nxehtësinë të ikë, ndaj mëngjeset mund të jenë 10–12 gradë.
• Mjegull në lugina: ajri i ftohtë mbetet në fund të luginave, prandaj mëngjeset në Elbasan, Shkodër ose Korçë shpesh nisin me mjegull që shpërndahet deri në mesditë.
• Pak erë: presioni i lartë sjell qetësi, prandaj deti është shpesh si pasqyrë.

Ku ndihet më shumë?

Bregdeti përfiton më shumë, sepse deti mban ende ngrohtësinë e verës. Në Sarandë dhe Vlorë pasditet e tilla janë të përsosura për një shëtitje në lungomare ose edhe për një banjë të shkurtër. Në zonat malore dhe në lugina, kontrasti mes ditës dhe natës është më i madh: dreka mund të jetë me bluzë, ndërsa mbrëmja kërkon pallto.

Si ta shfrytëzoni?

• Planifikoni fundjavën me shpejtësi: këto periudha nuk paralajmërohen javë përpara. Shikoni parashikimin 9-ditor dhe kur shihni disa ditë me diell radhazi, nisuni.
• Vishuni me shtresa: mëngjesi dhe mbrëmja mbeten vjeshtë, edhe kur dreka është verë.
• Mbani parasysh mjegullën e mëngjesit: nëse udhëtoni me makinë herët, sidomos në lugina, nisuni pak më vonë ose ngisni me kujdes.
• Përfitoni nga deti: uji në tetor është ende rreth 20–22 gradë në jug.

Pyetje të shpeshta

Kur ndodh zakonisht vera e Shën Mitrit?

Nga mesi i tetorit deri në fillim të nëntorit, pas shirave të para të vjeshtës. Nuk ndodh çdo vit në të njëjtën datë.

A është shenjë që dimri do të jetë i butë?

Jo. Një periudhë e ngrohtë në tetor nuk tregon asgjë për motin e janarit; janë dy gjëra të pavarura.

A mund të lahesh në det gjatë kësaj periudhe?

Në jug të vendit po, për ata që nuk e kanë problem ujin rreth 20 gradë. Pasditet e qeta pa erë janë koha më e mirë.